Brand new Course Package released! Get 30% off your first purchase with code “Eduma”. Find out more!

ప్రపంచ సముద్ర మార్గాల చదరంగంలో భారత్ వ్యూహాత్మక అడుగులు

సందర్భం

అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో అత్యంత కీలకమైన మలక్కా, హార్ముజ్ జలసంధులపై పట్టు సాధించేందుకు అగ్రరాజ్యాల మధ్య పోటీ పెరుగుతున్న తరుణంలో, భారత వ్యూహాత్మక ప్రయోజనాలు ఇప్పుడు చర్చనీయాంశమయ్యాయి. చైనా ప్రాబల్యాన్ని అడ్డుకునేందుకు అమెరికా చేస్తున్న ప్రయత్నాలు, మరోవైపు దేశీయంగా చిన్న తరహా పరిశ్రమల ద్వారా మహిళా ఉపాధి పెరుగుతుండటం వంటి పరిణామాలు ఆర్థిక మరియు భద్రతా పరంగా కొత్త ప్రాధాన్యతను సంతరించుకున్నాయి.

ప్రపంచం నేడు ఒక గ్లోబల్ విలేజ్‌గా మారింది, ఇక్కడ దేశాల మధ్య సరిహద్దులు కేవలం భూమి మీదనే కాదు, సముద్రాల పైన కూడా అత్యంత కీలకంగా పరిగణించబడుతున్నాయి. సముద్ర మార్గాల ద్వారా జరిగే వాణిజ్యం ఒక దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను శాసించడమే కాకుండా, ఆ దేశ భద్రతా సామర్థ్యాన్ని కూడా నిర్ణయిస్తుంది. ఈ క్రమంలోనే మలక్కా మరియు హార్ముజ్ వంటి జలసంధులు ప్రపంచ రాజకీయ పటంలో వ్యూహాత్మక కేంద్రాలుగా నిలుస్తున్నాయి. ప్రాచీన కాలం నుండి భారతదేశం సముద్రయానంలో తనదైన ముద్ర వేసింది, చరిత్ర పుటల్లో మన నౌకాబలం గురించి అనేక వీరగాథలు ఉన్నాయి. నేడు ఆధునిక యుగంలో కూడా మన ఎగుమతులు మరియు దిగుమతులు సజావుగా సాగాలంటే ఈ జలసంధుల వద్ద శాంతియుత వాతావరణం నెలకొనడం అత్యంత అవసరం. కేవలం రక్షణ పరంగానే కాకుండా, దేశీయంగా చిన్న తరహా పరిశ్రమల ద్వారా మహిళా శక్తిని ఆర్థికంగా బలోపేతం చేయడం కూడా దేశాభివృద్ధిలో ఒక విడదీయలేని భాగంగా మారింది. ఈ విభిన్న అంశాల కలయికే భవిష్యత్ భారతదేశ ప్రగతికి అసలైన దిక్సూచి.

మలక్కా జలసంధి వ్యూహాత్మక ఆధిపత్యం అమెరికా లక్ష్యం

  • అంతర్జాతీయ వాణిజ్యంలో అత్యంత రద్దీగా ఉండే మార్గాలలో మలక్కా జలసంధి ఒకటి, ఇది ఇండోనేషియా, మలేషియా మరియు సింగపూర్‌ల మధ్య విస్తరించి ఉంది.
  • అమెరికా తన ప్రపంచాధిపత్యాన్ని నిరూపించుకోవడానికి హార్ముజ్ జలసంధి తర్వాత ఇప్పుడు మలక్కాపై తీవ్రంగా దృష్టి సారించింది.
  • ముఖ్యంగా హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో చైనాకు ఎదురుదెబ్బ తీయడానికి ఈ సముద్ర మార్గాన్ని ఒక సరైన వేదికగా అమెరికా అధ్యక్షుడి బృందం భావిస్తోంది.
  • ఇండోనేషియాతో అమెరికా రక్షణ ఒప్పందాలు కుదుర్చుకోవడం వెనుక ఉన్న అసలు ఉద్దేశ్యం ఈ సముద్ర మార్గంపై తమ పట్టును బిగించడమే.
  • ప్రపంచ వాణిజ్యంలో సుమారు 40 శాతం ఈ మార్గం గుండానే జరుగుతుంది, ఇందులో చమురు, ఎరువులు, సెమీకండక్టర్లు మరియు యంత్ర పరికరాలు ప్రధానమైనవి.
  • చైనా మరియు జపాన్ వంటి దిగ్గజ దేశాల ఎగుమతి, దిగుమతులకు ఇది ప్రధాన జీవనరేఖ వంటిది, ఇక్కడ అమెరికా ఉనికి పెరిగితే బీజింగ్ తన వ్యూహాలను మార్చుకోవాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.

భారత వాణిజ్య రంగంలో మలక్కా ప్రాధాన్యత

  • భారతదేశం చేసే మొత్తం వాణిజ్యంలో సుమారు 55 శాతం మలక్కా జలసంధి ద్వారానే జరుగుతోంది, ఇది మన ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఎంత కీలకమో స్పష్టం చేస్తోంది.
  • అండమాన్ నికోబార్ దీవుల దక్షిణ కొనకు ఈ జలసంధి ప్రారంభ బిందువు చాలా దగ్గరగా ఉండటం భారత్‌కు ఉన్న అతిపెద్ద భౌగోళిక అనుకూలత.
  • పోర్ట్ బ్లెయిర్ నుండి మలక్కా జలసంధిని చేరుకోవడానికి కేవలం 24 గంటల కంటే తక్కువ సమయం పడుతుంది, ఇది అత్యవసర పరిస్థితుల్లో మనకు గొప్ప అడ్వాంటేజ్.
  • హిందూ మహాసముద్ర ప్రాంతంలో చైనా ప్రాబల్యాన్ని అడ్డుకోవడానికి భారత్‌కు అమెరికా వంటి మిత్రదేశాల సహకారం ఎంతో అవసరం.
  • అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లో భారత్ తన సైనిక మరియు నౌకాదళ స్థావరాలను నిరంతరం బలోపేతం చేయడం ద్వారా ఈ ప్రాంతంలో నిఘాను ముమ్మరం చేసింది.
  • సింగపూర్ వంటి దేశాలు కూడా ఈ ప్రాంతంలో భారత్ క్రియాశీలక పాత్ర పోషించాలని కోరుకుంటున్నాయి, ఇది మన దౌత్య విజయానికి నిదర్శనం.

హార్ముజ్ జలసంధితో భారతదేశ చారిత్రక అనుబంధం

  • హార్ముజ్ అంటే కేవలం ఒక జలసంధి మాత్రమే కాదు, అది భారతీయుల హృదయాలకు దగ్గరైన ఒక గొప్ప చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక బంధం.
  • ప్రాచీన కాలం నుండి హార్ముజ్ ప్రాంతం నుండి మేలుజాతి గుర్రాలు, ముత్యాలు మరియు సుగంధ ద్రవ్యాలు భారత్‌కు దిగుమతి అయ్యేవి.
  • విజయనగర సామ్రాజ్య చక్రవర్తి శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో హార్ముజ్ గుర్రాలకు విపరీతమైన ఆదరణ ఉండేదని మన చరిత్ర ఆధారాలు చెబుతున్నాయి.
  • ఆనాటి ప్రసిద్ధ కవులైన అన్నమయ్య, శ్రీనాథుడు వంటి వారు తమ రచనల్లో ‘హూరుమంజి’ (హార్ముజ్) ముత్యాల గురించి ఎంతో అందంగా వర్ణించారు.
  • పర్షియా భాషలోని అనేక పదాలు ఈ వ్యాపార సంబంధాల ద్వారానే మన తెలుగు భాషలో అంతర్భాగమయ్యాయి, ఉదాహరణకు బజార్, ముఖమల్, జల్తారు వంటి పదాలు అక్కడ నుంచి వచ్చినవే.
  • భారతదేశంలో వాహనాల సామర్థ్యానికి ‘అశ్వశక్తి’ (Horse Power) అని పేరు రావడానికి హార్ముజ్ గుర్రాల వేగమే ఒక ప్రామాణికంగా నిలిచింది.

అంతర్జాతీయ ఇంధన భద్రతలో హార్ముజ్ పాత్ర

  • ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు రవాణా జరిగే అత్యంత కీలకమైన మార్గాలలో హార్ముజ్ ప్రథమ స్థానంలో ఉంటుంది, మధ్యప్రాచ్య దేశాల చమురు ఇక్కడి నుండే ఎగుమతి అవుతుంది.
  • ఉత్తరాన ఇరాన్ మరియు దక్షిణాన ఓమన్ దేశాల మధ్య ఉండే ఈ సన్నని మార్గం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ఆక్సిజన్ వంటిది.
  • ఇక్కడ చిన్నపాటి అశాంతి ఏర్పడినా ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతాయి, ఇది సామాన్యుడిపై భారం మోపుతుంది.
  • భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాల కోసం అత్యధికంగా ఈ మార్గం పైనే ఆధారపడి ఉంది, అందుకే ఇక్కడ శాంతియుత వాతావరణం మనకు అత్యంత అవసరం.
  • ప్రస్తుత భౌగోళిక రాజకీయాల్లో అమెరికా మరియు ఇరాన్ మధ్య ఉన్న విభేదాల ప్రభావం ఈ జలసంధిపై పడకుండా చూసుకోవడం ప్రపంచ దేశాలకు ఒక పెద్ద సవాలు.

దేశాభివృద్ధికి ఇంజిన్ ఎంఎస్ఎంఈ రంగం మహిళా సాధికారత

  • సముద్ర మార్గాల ద్వారా జరిగే అంతర్జాతీయ వాణిజ్యానికి సమాంతరంగా, దేశీయంగా చిన్న మరియు మధ్యతరహా పరిశ్రమలు (MSME) ఆర్థిక వ్యవస్థకు వెన్నెముకగా నిలుస్తున్నాయి.
  • దేశవ్యాప్తంగా ఉన్న ఎంఎస్ఎంఈ రంగం లక్షలాది మంది మహిళల ఆర్థిక స్థితిగతులను మార్చడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది.
  • ప్రస్తుతం దేశంలో సుమారు 59 లక్షలకు పైగా సంస్థలు మహిళల పూర్తి నాయకత్వంలో దిగ్విజయంగా నడుస్తున్నాయి.
  • ప్రభుత్వ పథకాలు మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలను ప్రోత్సహించడంలో గొప్ప ఊతాన్ని ఇస్తున్నాయి, దీనివల్ల గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కూడా ఉపాధి పెరుగుతోంది.
  • ఎంఎస్ఎంఈల ద్వారా దేశంలో సుమారు 2.13 కోట్ల మంది మహిళలు ప్రత్యక్షంగా ఉపాధి పొందుతుండటం ఒక గొప్ప సామాజిక మార్పు.

ప్రధాన రాష్ట్రాలలో ఎంఎస్ఎంఈల ద్వారా మహిళా ఉపాధి గణాంకాలు

  • తెలంగాణ రాష్ట్రం మహిళా ఉపాధి కల్పనలో దేశంలోనే రెండో స్థానంలో నిలవడం ఆ రాష్ట్ర పారిశ్రామిక ప్రగతికి నిదర్శనం.
  • మహిళలు ఆర్థికంగా స్వతంత్రంగా ఎదగడం వల్ల కుటుంబాల జీవన ప్రమాణాలు మెరుగుపడటమే కాకుండా, దేశ జీడీపీకి కూడా వారు గణనీయమైన సహకారాన్ని అందిస్తున్నారు.

భవిష్యత్తు సవాళ్లు వ్యూహాత్మక అడుగులు

  • సముద్ర మార్గాల్లో నిరంతరం పెరుగుతున్న చైనా నావికాదళ ప్రాబల్యం భారత్‌కు ఒక రక్షణ సవాలుగా మారింది, దీనిని ఎదుర్కోవడానికి మిత్రదేశాలతో సమన్వయం అవసరం.
  • సముద్ర భద్రతను పెంచడానికి అత్యాధునిక శాటిలైట్ మ్యాపింగ్ మరియు నిఘా పరికరాలను వినియోగించడం ద్వారా పైరసీ మరియు అక్రమ రవాణాను అడ్డుకోవచ్చు.
  • చిన్న పరిశ్రమల్లో అత్యాధునిక సాంకేతికతను ప్రవేశపెట్టడం ద్వారా మన ఉత్పత్తులు అంతర్జాతీయ మార్కెట్‌లో ఇతర దేశాలతో పోటీ పడేలా చేయాలి.
  • వాతావరణ మార్పుల వల్ల సముద్ర మట్టాలు పెరగడం అనేది భవిష్యత్తులో తీర ప్రాంత వాణిజ్య కేంద్రాలకు మరియు రేవు పట్టణాలకు ఒక దీర్ఘకాలిక ముప్పుగా మారుతోంది.
  • అంతర్జాతీయ రాజకీయాల్లో చోటు చేసుకుంటున్న మార్పులకు అనుగుణంగా మన విదేశీ వాణిజ్య విధానాలను ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షించుకోవాలి.

గ్లోబల్ పాలిటిక్స్‌లో సముద్రాలే నిర్ణయాత్మక శక్తిగా మారుతున్న ఈ తరుణంలో భారత్ తన వ్యూహాత్మక చదరంగంలో చాలా ఆచితూచి అడుగులు వేస్తోంది. మలక్కా జలసంధిలో మనకు ఉన్న భౌగోళిక అనుకూలతను వాడుకుంటూనే, హార్ముజ్ వంటి ప్రాంతాలతో ఉన్న చారిత్రక మరియు సాంస్కృతిక బంధాలను ఆర్థిక ప్రయోజనాలకు మలుచుకోవాలి. రక్షణ మరియు వాణిజ్యం అనేవి ఒకే నాణేనికి ఉన్న రెండు పార్శ్వాల వంటివి, దేశ రక్షణ పటిష్టంగా ఉన్నప్పుడే అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం సజావుగా సాగుతుంది. అదేవిధంగా దేశీయంగా మహిళా సాధికారత ద్వారా ఆర్థికంగా బలోపేతం అయినప్పుడే భారత్ ప్రపంచ వేదికపై ఒక శక్తివంతమైన దేశంగా నిలవగలదు. రాబోయే రోజుల్లో భారత్ తన దౌత్య సామర్థ్యంతో ఈ కీలక జలసంధుల వద్ద శాంతిని నెలకొల్పి, ఒక ప్రపంచ వాణిజ్య హబ్‌గా ఎదుగుతుందనడంలో సందేహం లేదు.

Tags:

Share:

Book Your Seat

Please enable JavaScript in your browser to complete this form.

Ready to get started? Fill out the form below and we’ll contact you within 24 hours.

Please enable JavaScript in your browser to complete this form.